Teorije zavjera na Balkanu

News Vijesti

Rečenice poput “Kineska vlada je proizvela korona virus u laboratoriji” ili “postoji veza između 5G tehnologije i korona virusa”, samo su neke od dezinformacija i teorija zavere koje se plasiraju na društvenim mrežama i objavljuju u medijima, a na koje nisu imuni ni građani Balkana.

Sumnja u javne politike i pad poverenja u institucije u svetlu pandemije COVID-19, snažno su zahvatili region, pokazuje istraživanje koje su zajedno radili Atlantski savet (Atlantic Council) i Savetodavna grupa za javnu politiku Balkan u Evropi (BiEPAG).

Istraživanje je sprovedeno u šest država Zapadnog Balkana u oktobru 2020. na nacionalno reprezentativnom uzorku od najmanje 1.000 ispitanika starijih od 18 godina, putem telefonskih i onlajn intervjua.Podaci iz analize istraživanja koju je uradio BiEPAG ukazuju na veliki obim i intenzitet teorija zavere, pa samim tim i njihov uticaj.

Kada je riječ o Zapadnom Balkanu, BiEPAG ovo područje vidi kao plodno tlo za teorije zavjera, čemu svakako doprinosi nepovjerenje građana u institucije, ali i historijska pozadina o zavjerama koje su na Balkanu počele cvjetati od 1990-ih godina.

Globalne zavjere o koronavirusu ove godine su bile prilično jake na Balkanu, navodi BiEPAG, a potencijalno i destruktivnije od globalnih trendova. S tim u vezi, teorije zavjera na Balkanu, kao i u drugim dijelovima svijeta, povezane su s konceptom neprijatelja, stalne prijetnje, druge osobe koja stalno “radi protiv nas”, s krajnjim ciljem uništavanja “naše nacije i identiteta”.

Nešto više od tri četvrtine odnosno 77,1% ispitanika u državama Zapadnog Balkana veruje donekle ili mnogo u neku od teorija zavere u vezi sa COVID-19 za koje smo ih pitali, što je mnogo veći postotak od onoga što vidimo u drugim delovima Evrope“, naveo je tokom predstavljanja rezultata istraživanja Florijan Biber (Florian Bieber), direktor Centra za studije Jugoistočne Evrope na Univerzitet u Gracu, ujedno i koordinator Savetodavne grupe za politiku Balkana u Evropi.

“Na te brojke značajno ne utiču ni obrazovanje, ni starost, niti pol“.

Zemlja s najvećim brojem pristalica teorijama zavjera na Zapadnom Balkanu je Albanija. U ovoj zemlji su najpopularnije teorije u kojima se Kini pripisuje odgovornost izbijanja pandemije, a 43 posto stanovništva smatra da je Bill Gates povezan s krizom 2020. godine. Sve u svemu, u regiji gotovo 80 posto stanovništva vjeruje ili donekle u bilo koje od zavjera povezanih s COVID-om 19.

Građani Srbije, Crne Gore i Kosova izrazili su pak manje vjerovanje u zavjere o koroni povezane s Kinom od ostalih etničkih grupa na Balkanu. Kod ispitanika iz Srbije zabeležen je najniži stepen verovanja u to da je Kina direktno “dizajnirala” virus (35%), kao i da je on pobegao iz laboratorije u Vuhanu (39%).

Sa druge strane, podaci ukazuju da su etnički Hrvati u Bosni i Hercegovini jasno naklonjeniji Sjedinjenim Američkim Državama nego Kini – što se u analizi tumači kao mogući “produžetak njihove reakcije na intervencionizam SAD tokom rata”.Gotovo 30 posto građana vjeruje BiH da postoji veza između 5G mreže i koronavirusa, kao i da je američka vojska razvila koronavirus kao bio oružje.

BiEPAG je anketirao ljude i na pitanje da li će se vakcinisati, te je i u ovom slučajku više od 30 posto građana BiH izjavilo da neće. Najveću averziju prema vakcini imaju pak stanovnici Sjeverne Makedonije i Kosova.

Ukoliko pitate ljude u većem delu Evrope da li bi se vakcinisali, većina jeste za vakcinaciju. Na Zapadnom Balkanu situacija je potpuno drugačija – većina ispitanika je protiv vakcinacije – 53,4% ispitanika radije ne bi primilo vakcinu, a samo 39,2% ispitanika izjasnilo se da bi se vakcinisalo“, naveo je Biber.

Iz BiEPAG-a zaključuju da su teorije zavjera na Balkanu znatno zastupljenije nego bilo gdje u Evropi, što je velikim dijelom posljedica nepovjerenja građana u institucije. Ove zavjere, kako nadalje dodaju, prijete efikasnoj borbi protiv pandemije, ali i demokratiji u cijeloj regiji.

Iskreno, mnoge od tih teorija ne vode poreklo iz Beograda ili Prištine, ili iz Severne Makedonije. One su uglavnom proizvedene na Zapadu i veoma često u pitanju su Sjedinjene Američke Države. One (teorije zavere) na neki način odjekuju u regionu kroz nove kanale poput društvenih mreža“.

Podijeli

6 thoughts on “Teorije zavjera na Balkanu

Komentariši