Godišnjica smrti Alfreda Nobela

Zanimljivosti

Navršavaju se 123 godine od smrti švedskog hemičara Alfreda Nobela, koji je 1867. godine izumio dinamit. Nobel je insistirao da dinamit bude korišćen isključivo u mirnodopske svrhe, a od ogromnog bogatstva koje je tim patentom zaradio ustanovio je Nobelovu nagradu, i to posthumno, kao nasljeđe za čovječanstvo, budući da nije imao vlastitih nasljednika.

Od 1901. godine, pet godina nakon smrti Alfreda Nobela, svake godine u Oslu se dodjeljuju Nobelove nagrade za mir, fiziku, hemiju, medicinu i književnost. Nagrada za ekonomiju, koja se ne nalazi među osnovnih “Nobelovih pet” zapisanih u testamentu, dodjeljuje se od 1968. godine, kada je Švedska narodna banka obilježavala 300 godina postojanja. Banka je tada donirala veliku sumu novca Nobelovoj fondaciji da uspostavi nagradu za ekonomiju, pa je priznanje za ekonomske nauke prvi put dodijeljeno sljedeće godine – 1969.

U testamentu koji je Nobel napisao godinu dana pred smrt navodi se: “Ovaj kapital, kojim će izvršitelj testamenta raspolagati u vrijednosnim papirima, trebalo bi da bude temelj za fond čija će godišnja kamata biti podijeljena kao nagrada onima koji su u protekloj godini učinili najviše koristi za čovječanstvo. Kamata će biti podijeljena na pet jednakih dijelova”… Nobel je u svom testamentu napisao i da je njegova izričita želja da se pri dodjeli ne gleda na pripadnost naciji, već da nagradu dobije najzaslužniji.

Alfred Nobel rođen je 21. oktobra 1833. godine u Stokholmu. NJegov otac Imanuel bio je pronalazač (izumio je šperploču), ali bez novca da svoje ideje ostvari. Godine 1867. uspio je da sastavi eksploziv koji je mogao kontrolisati, pa ga je patentirao pod nazivom dinamit. Dinamitom i još jednim kasnijim patentom – praskavom želatinom, koji je bio moćniji i od dinamita, zaradio je bogatstvo koje je kasnije ostavio u nasljeđe.

Godine 1884. izabran je za člana Švedske kraljevske akademije nauka, koja će kasnije birati dva laureta Nobelove nagrade, a 1893. dobio je i počasni doktorat Univerziteta u Upsali. U periodnom sistemu elemenata, hemijski element sa rednim brojem 102 nazvan je po njemu – nobelijum. Veći dio svog život Nobel je proveo u Parizu, a 1891. preselio se u San Remo, u Italiji. Nekoliko godina kasnije kupio je fabriku oružja i željezaru “Bofors”, izgradio vilu i pripremao se za selidbu u Švedsku. U planovima ga je spriječila iznenadna smrt zbog krvarenja u mozgu 10. decembra 1896. godine.

Podijeli

Review Overview

Summary
5

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *