Šimpanze u starosti kao ljudi

Šimpanze u starosti kao ljudi

Zanimljivosti

Starost ne odlikuje samo sijeda kosa i bore. Poznato je da ljudi kada dođu u poznije godine, više vole da se druže sa starim prijateljima i njihov društveni krug se sužava. Sada su, naučnici, po prvi put, uočili isto ponašanje kod jedne vrste primata. Naučnici su poslije više od dvije decenije posmatranja načina života šimpanza otkrili da se stariji mužjaci radije druže sa dugogodišnjim prijateljima, čak na štetu uspostavljanja drugih društvenih veza.

“Utvrdili smo da šimpanze i ljudi dijele isti obrazac socijalnog starenja“, naglašava Zarin Mačanda, primatolog sa Univerziteta “Tafts“ u Masačusetsu. “Znamo da se ljudima sa starošću socijalne mreže smanjuju, ali, istovremeno, postojeće jačaju. Isto to vidimo i kod šimpanza“, dodaje Mačanda.

Istraživači su svoje zaključke izveli poslije 78.000 sati posmatranja šimpanza napravljenih između 1995. i 2016. godine. Pratili su socijalne interakcije dvadeset jednog mužjaka šimpanze u dobi od 15 do 58 godina starosti u Nacionalnom parku Kibile u Ugandi. Pratili su mužjake jer oni imaju jače razvijenu mrežu socijalnih veza od ženki i češće komuniciraju.

Kada su uporedili obrasce prijateljskih veza, istraživači su otkrili da su starije šimpanze imale više međusobnih, a manje jednostranih prijateljstava od mlađih. Na primjer, jedan mužjak od 40 godina imao je tri puta više uzajamnih prijateljstava i trećinu manje jednostranih od petnaestogodišnjaka.

Još jedna osobina koja je karakteristična za starije ljude, primijećena je i kod šimpanza. Kako su mužjaci postajali stariji, nivo njihove agresivnosti je opadao, to jest upuštali su se u mnogo manje fizičkih obračuna i manje su zastrašivali članove svog čopora.

Ovi nalazi su prilično iznenadili istraživače. Prema jednoj psihološkoj teoriji, poznatoj kao teorija socioemocionalne selektivnosti, stariji ljudi se radije odlučuju za pozitivne socijalne odnose jer su svjesni da im vrijeme ističe. Ali mnogi primatolozi tvrde da šimpanzama nedostaje ljudski osjećaj smrtnosti, sugerišući da je nešto drugo uzrok takvog njihovog ponašanja.

Prema Mačandi, nalazi objavljeni na portalu Sajens, pokazuju da osjećaj budućeg vremena nije potreban da bi se društveni krugovi smanjivali tokom godina, a da sasvim drugi faktori utiču na ponašanje ljudi i šimpanza.

Podijeli

1 thought on “Šimpanze u starosti kao ljudi

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *